Offcanvas Info

Assign modules on offcanvas module position to make them visible in the sidebar.

KURSY | TELEFONY | TORTY | ELEKTRO | FINANSE | MODA | KOMÓRKI | AGD | WAKACJE | UBRANIA | BEZPIECZEŃSTWO
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Mogłoby się też wydawać, że główny wpływ na nasze procesy poznawcze i twórcze będą wywierać autorytety poznawcze. Okazuje się jednak, że wpływ autorytetów aksjologicznych jest często o wiele większy. Autorytetem aksjologicznym zawsze zostaje osoba, której system wartości jest zgodny z naszym. Jeśli będzie to ktoś o odmiennym światopoglądzie, to z biegiem czasu pod wpływem tego autorytetu nasz światopogląd ulegnie zmianie i stanie się podobny do przyjętego przez autorytet. Jest to zrozumiałe, gdyż właśnie na tym polega rola tego autorytetu. Autorytet aksjologiczny może być bliski lub daleki. O autorytecie bliskim mówimy wtedy, gdy osoba będąca autorytetem jest nam znana osobiście i stykamy się z nią w naszym życiu. Do autorytetów dalekich należą osoby popularne, które znamy jedynie z przekazów medialnych. Mogą to nawet być ludzie, którzy od dawna nie żyją. Do takich autorytetów należy także zaliczyć na przykład pisarza, którego książki spowodowały zmiany w naszym systemie wartości. Czasem może też dojść do tego, iż autorytet będzie jedynie deklarowany. Oznacza to, że pod wpływem bodźców środowiska dana osoba będzie deklarowała, że ktoś popularny i sławny jest jej autorytetem. Jednak poza tą deklaracją nie będzie dochodziło do żadnych zmian w życiu. Taki autorytet nie ma realnego wpływu. Odzwierciedla to następujący przykład. W ostatnich latach wielu ludzi w naszym kraju deklarowało, iż wielkim autorytetem jest dla nich Jan Paweł II, lecz poza krótkotrwałymi uniesieniami emocjonalnymi, nie dochodziło w większości przypadków do faktycznych przemian postaw życiowych. Ogólnie przyjmuje się, że autorytet aksjologiczny posiada fascynującą osobowość, która skłania do przemian i wskazuje cele w życiu. Taki autorytet może prowokować do pozytywnych zmian i do wzmożonej pracy na różnych polach, może też jednak zamykać na dalszy rozwój. Klasycznym przykładem tej drugiej sytuacji są już wspomniani wcześniej przywódcy sekt. To właśnie emocjonalna fascynacja jest czynnikiem decydującym o wyborze danego autorytetu. Mają na nią wpływ dość nieuchwytne cechy osobowości określane często mianem charyzmy. Nie znaczy to, że takim autorytetem zostaje zawsze jakaś wielka charyzmatyczna osobowość. Czasem wystarczy po prostu styl bycia oraz zbiór cech, które pragnie się naśladować. Jeśli dodatkowo taka osoba potrafi w ramach kontaktów osobistych wykazać dużo życzliwości i cierpliwości, to jej wpływ może być naprawdę duży. Pracowitość autorytetu zachęca do podjęcia większego trudu. Może też często wskazywać kierunki dalszego rozwoju. Autorytet aksjologiczny może pobudzić do zainteresowania dziedziną, którą sam niekoniecznie dobrze zna. Dzieje się tak wtedy, gdy rozpozna on predyspozycje osoby, dla której jest autorytetem i zachęci ją do rozwijania tych umiejętności. Bardzo cenne jest wówczas także wskazywanie na potrzebę samodzielnego myślenia. Taki autorytet będzie doskonałym bodźcem zarówno w procesach poznawczych jak i twórczych. Zupełnie inna sytuacja zaistnieje wtedy, gdy autorytet będzie osobą apodyktyczną. Długotrwały kontakt z nim oraz przebywanie pod jego wpływem zaowocuje zawężeniem spojrzenia na świat i ograniczeniem zdolności poznawczych i twórczych. Mogłoby się wydawać, że większość osób wybierze autorytet pierwszego rodzaju, czyli taki który będzie je wspierał we własnym rozwoju. Badania jednak tego nie potwierdzają. Ze względu na bezwład poznawczy lubimy się trzymać raz powziętych założeń. Nie chcemy ciągle zmieniać naszego podejścia. Większość ludzi wchodząc w wiek dorosły pragnie stabilizacji nie tylko materialnej, ale także psychicznej i poznawczej. Prowokowanie do nowych poszukiwań i zmian poglądów jest dla nich wyzwaniem, od którego wolą uciec. Dlatego też wybierają autorytety, które zwalniają ich z myślenia i z podejmowania odpowiedzialności. Człowiek jest jednością psycho-fizyczną. Tę prawdę bardzo mocno podkreśla się we współczesnej psychologii. Jeśli postawę zamknięcia na nowe treści przyjmuje się w sferze aksjologicznej, to będzie ona miała odbicie w każdej dziedzinie życia. Również w pracy. Taka postawa oznacza, że człowiek przestaje stawiać pytania i poszukiwać na nie odpowiedzi. Woli przyjmować gotowe zestawy wyjaśnień. Nie trzeba chyba tłumaczyć, że taka postawa nigdy nie zaowocuje znalezieniem nowych rozwiązań. Trudno w tej sytuacji mówić o jakiejkolwiek twórczości. W celu uniknięcia nieporozumień pragnę zaznaczyć, że bynajmniej nie chodzi o ciągłe zmienianie światopoglądu, o postawę charakteryzującą się chwiejnością poglądów i zmienianiem ich pod wpływem drobnych impulsów. Właściwa postawa polega na otwartości w stosunku do treści, które nie zgadzają się ze zdobytymi dotychczas informacjami i z przyjętym światopoglądem. Pewnym elementem dojrzałości jest pozwolenie sobie na wątpliwości nawet w stosunku do powszechnie przyjętych paradygmatów. Ostatecznie postawa twórcza przejawia się w przeświadczeniu, że coś można zrobić inaczej niż robi się to obecnie lub też, że można zrobić coś co wszyscy uważają za niemożliwe. Bez ludzi przejawiających właśnie taką postawę nie byłoby żadnego postępu. W ostatnim artykule z tego cyklu omówię jedną z najważniejszych przeszkód jaką mogą stanowić autorytety w procesach twórczych.  Rola autorytetu w procesach poznawczych i twórczych cz. 5 Źródła: J. KOSMALA, Autorytet nauczyciela w teorii i badaniach socjologicznych, WSP Częstochowa 1999. M. LEMPER-PYCHLAU, Naturalny autorytet w wychowaniu, tłum. E. Panek, ?Jedność? Kielce 2007.